Pacjenci z ci???kimi chorobami jelit musz? przerywa? terapi? po 1-2 latach ze wzgl?d??w administracyjnych. Lekarze apeluj? o zmiany

Na nieswoiste zapalenia jelit choruje oko??o 50 tys. Polaków, g??ównie m??odych osób przed 35. rokiem ??ycia. Pacjenci z ci???kim przebiegiem choroby potrzebuj? terapii biologicznej, która w Polsce jest dost?pna w ramach programów lekowych. Te ze wzgl?dów administracyjnych s? jednak ograniczone czasowo do 1–2 lat. Po tym okresie pacjenci nie mog? ju?? kontynuowa? leczenia, a do programu lekowego mog? zosta? w???czeni ponownie dopiero, kiedy nast?pi nawrót choroby i ci???kie nasilenie jej objawów. Lekarze apeluj? o zmian? tych kryteriów. – Przerywanie terapii, które mo??e doprowadzi? do utraty jej skuteczno??ci, powinno by? uznane za b???d. To ryzykowne dla pacjentów – podkre??la prof. Jaros??aw Regu??a, krajowy konsultant w dziedzinie gastroenterologii.

Nieswoiste zapalenia jelit (NZJ) to przewlek??e choroby zapalne rozwijaj?ce si? w jelicie cienkim lub grubym. Szacuje si?, ??e w Polsce choruje na nie oko??o 50 tys. pacjentów, w tym ok. 10–15 tys. na chorob? Le??niowskiego-Crohna oraz ok. 35–40 tys. na wrzodziej?ce zapalenie jelita grubego. Chocia?? na NZJ zapadaj? zarówno ma??e dzieci, jak i osoby starsze, to jednak szczyt zachorowa?? przypada mi?dzy 15. a 35. rokiem ??ycia.

– To s? m??odzi pacjenci, ludzie aktywni zawodowo i rodzinnie. W krajowym rejestrze choroby Le??niowskiego-Crohna ponad 70 proc. pacjentów w momencie rozpoznania ma poni??ej 35. roku ??ycia, wi?c to s? m??odzi ludzie i oni wymagaj? skutecznego leczenia – podkre??la w rozmowie z agencj? Newseria Biznes prof. dr hab. n. med. Gra??yna Rydzewska, kierownik Kliniki Chorób Wewn?trznych i Gastroenterologii CSK MSWiA, prezes zarz?du g??ównego Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii.

– Wi?kszo??? pacjentów ma przebieg choroby ??agodny b?d?? umiarkowany. W takich przypadkach zwykle wystarcza leczenie klasycznymi, standardowymi lekami. Jest ono wystarczaj?ce u 90 proc. chorych. Natomiast w podgrupie pacjentów, która ma ci???ki przebieg, klasyczne leczenie jest nieskuteczne lub wywo??uje objawy uboczne i potrzebna jest terapia biologiczna. Ona jest dost?pna tylko w ramach programów lekowych – dodaje prof. dr hab. n. med. Jaros??aw Regu??a, krajowy konsultant w dziedzinie gastroenterologii, kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej w Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Sk??odowskiej-Curie w Warszawie.

Programy lekowe dla NZJ prowadz? o??rodki, które podpisa??y na to kontrakt z resortem zdrowia i NFZ. Kwalifikowani s? do nich pacjenci o ci???kim przebiegu choroby, u których klasyczne leczenie okaza??o si? nieskuteczne lub wywo??a??o powik??ania. Cho? w Polsce dost?pno??? leków biologicznych jest dobra i porównywalna z innymi krajami UE, ta forma terapii ma swoje ograniczenia.

Liczba dost?pnych preparatów w Polsce jest podobna jak w najlepiej rozwini?tych krajach zachodnich. We wrzodziej?cym zapaleniu jelita grubego mamy dwa g??ówne leki. Ostatnio doszed?? te?? trzeci, innowacyjny, podawany doustnie. Z kolei w chorobie Le??niowskiego-Crohna mamy cztery leki w ramach tych programów. Jest jednak problem z ograniczeniem czasowym w podawaniu tych leków. Programy lekowe trwaj? maksymalnie 1–2 lata. To leczenie jest skuteczne, pacjenci czuj? si? ??wietnie, s? w remisji. Natomiast ze wzgl?dów administracyjnych, czyli z formy zapisu tego programu terapeutycznego, musz? to leczenie przerwa? po roku lub dwóch – mówi prof. Jaros??aw Regu??a.

W przypadku wrzodziej?cego zapalenia jelita grubego program lekowy jest ograniczony do jednego roku, a w chorobie Le??niowskiego-Crohna – maksymalnie do dwóch lat. Po tym czasie, ze wzgl?dów administracyjnych, pacjenci nie mog? ju?? kontynuowa? refundowanego leczenia biologicznego. Do programu lekowego mog? zosta? ponownie w???czeni dopiero wtedy, kiedy nast?pi nawrót choroby i ci???kie nasilenie jej objawów.

– To wi???e si? z pewnym ryzykiem, bo nawrót mo??e by? ci???szy, mo??e doprowadzi? do powik??a??, wytworzenia przetok, do potrzeby pilnej operacji. Co istotne, takie kilkukrotne przerywanie i w???czanie leczenia powoduje wytworzenie przeciwcia?? przeciw danemu lekowi, który wtedy po prostu przestaje dzia??a? – t??umaczy krajowy konsultant w dziedzinie gastroenterologii.

– Z punktu widzenia lekarza to jest nieuzasadnione przerywanie skutecznego leczenia. Wi???e si? to ze zwi?kszonym ryzykiem nawrotu. Czasami te nawroty wyst?puj? ju?? w tym samym roku, czasami troch? pó??niej. Mo??emy wtedy leczy? jeszcze raz, ale u pacjenta znów musi nast?pi? zaostrzenie, wi?c taka sytuacja nie jest komfortowa ani dla niego, ani dla lekarza – dodaje prof. Gra??yna Rydzewska.

W przypadku, kiedy rozpocz?te po raz kolejny leczenie biologiczne oka??e si? nieskuteczne, cz?sto konieczna jest operacja polegaj?ca na usuni?ciu cz???ci lub ca??o??ci jelita cienkiego lub grubego, co w efekcie prowadzi do wy??onienia stomii, czyli sztucznego odbytu na pow??okach brzucha.

– NZJ to choroby na ca??e ??ycie, w??a??ciwie nieuleczalne, a liczba leków dla tych najci???szych przypadków jest ograniczona. Je??eli b?dziemy leczy? takim wprowadzaniem i odstawianiem przy kolejnych nawrotach, to cz???? leków stracimy, poniewa?? one z czasem utrac? swoj? skuteczno???. W efekcie liczba leków dost?pnych dla danego pacjenta si? zmniejszy, a przed nim jeszcze ca??e ??ycie z t? chorob?. Dlatego chcieliby??my nie musie? przerywa? tego leczenia w chwili, kiedy pacjent si? ??wietnie czuje i ??wietnie odpowiada na leki – mówi prof. Jaros??aw Regu??a.

Lekarze wskazuj?, ??e w wielu innych krajach Europy terapia lekami biologicznymi dla NZJ nie jest ograniczona czasowo i mo??e by? kontynuowana tak d??ugo, jak jest potrzebna i dopóki jest skuteczna. Decyzja o d??ugo??ci leczenia le??y wy???cznie w gestii lekarza i nie jest uzale??niona od wzgl?dów administracyjnych. Lekarze i pacjenci apeluj? do Ministerstwa Zdrowia o wprowadzenie takiego rozwi?zania równie?? w Polsce.

– We wszystkich innych chorobach przewlek??ych, np. nadci??nieniu czy cukrzycy, to lekarz decyduje, jaki lek poda? i na jak d??ugo. Nie odstawiamy pacjentowi z cukrzyc? insuliny dlatego, ??e jest dobrze uregulowany. To samo powinno dotyczy? programów leczenia biologicznego – mówi prof. Gra??yna Rydzewska. – Oczywi??cie zdajemy sobie spraw?, ??e bywa to zale??ne od czynników ekonomicznych. Je??li jednak leczenie jest skuteczne, powinno by? kontynuowane. Przerywanie i powtórne w???czanie leczenia wymaga kolejnej diagnostyki, pobytu w szpitalu, innych leków, wi?c mo??e by? jeszcze dro??sze ni?? kontynuacja leczenia biologicznego. Tym bardziej ??e ono w mi?dzyczasie stania??o i sta??o si? bardziej dost?pne dzi?ki lekom biopodobnym.

– Takie dzia??anie, które mo??e doprowadzi? do utraty skuteczno??ci danego leczenia, powinno by? uznane za b???d. Je??li ju?? terapia ma by? przerywana, to wy???cznie ze wskaza?? medycznych. Natomiast przerywanie jej ze wzgl?dów administracyjnych nie jest korzystne i po prostu ryzykowne dla pacjentów – dodaje krajowy konsultant w dziedzinie gastroenterologii.

Źródło informacji - Newseria

Authors
Top